Strona www-gok-podegrodzie.net wykorzystuje pliki cookies w celu zapewnienia komfortu przeglądania naszego serwisu. 

Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie przez nas cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

OKRUCHY HISTORII

Pierwsze ślady obecności człowieka na terenach gminy Podegrodzie pochodzą z okresu górnego paleolitu, czyli ok. 20 tyś. lat p.n.e. Ludność prowadząca koczowniczy tryb życia zajmowała się zbieractwem i łowiectwem.

Eksponaty wykopane na terenie Gminy Podegrodzie

Dalsze ślady bytności człowieka pochodzą z epoki polodowcowej, ok. 8 tyś. lat p.n.e. Podstawowymi zajęciami było zdobywanie środków do życia poprzez zbieractwo i myślistwo. Oprócz narzędzi i oręża robionego z krzemienia, używano wyrobów z kości, rogów i drewna.

Na przełomie 5 i 4 tyś. lat p.n.e. na Sądecczyźnie pojawiła się ludność ceramiki sznurowej.

Pod koniec II i I wieku p.n.e., w epoce brązu, przez tereny Sądecczyzny prowadził szlak handlowy,którym transportowany był bursztyn. Dzięki wymianie handlowej pojawiły się nowe przedmioty wykonane z brązu, naczynia gliniane ze zdobieniami spiralno-wolurowymi, charakterystyczne dla tzw. kultury oromańskiej.

Na ostatnie wieki przed nową erą przypadają wpływy kultury łużyckiej i celtyckiej. Pojawiły się ozdobne zapinki, uzbrojenieoraz przedmioty codziennego użytku wykonane z żelaza. Zostały one odnalezione m.in. w Podegrodziu.

Wraz z rozwojem handlu w okresie rzymskim pojawiły się na Sądecczyźnie pieniądze. Z 275 roku n.e. pochodzi znalezionaw Gostwicy, złota moneta - Aureus Tacyta.

Gród w Naszacowicach

Około VI wieku pojawili się tu Słowianie,którzy zaczęli zakładać osady obronne. Największą był gród w Naszacowicach, stanowiący jeden z najważniejszych ośrodków plemienia Wiślan. Położony był na wzgórzu, na lewym brzegu Dunajca. Na obszarze 15 ha znajdował się gród oraz pięć podgrodzi. Najstarsza część została wniesiona w II połowie VIII wieku, w IX wieku wzmocniono wały obronne. Po 989 roku powstał czwarty wał obronny. Drewniano-ziemną konstrukcję obronną tworzył ciąg prostokątnych izb wypełnionych ziemią, zakończonych wysoką na 10 metrów palisadą z otworami strzelniczymi. Całość otoczona była prawdopodobnie fosą. Ludność grodu mieszkała w drewnianych, wolno stojących chatach, wzniesionych techniką zrębową, o powierzchni 12-20 m2. W czasie prowadzonych wykopalisk znaleziono pochodzące z tamtego okresu merakowe okucia, zapinki, fragmenty ceramiki i żelaznych ostróg, dwie zawieszki pochodzenia morawskiego wykonane ze srebra i ołowiu oraz brązowe okucia rzemienia typu węgierskiego.

W końcu X wieku gród w Naszacowicach spłonął. Pod koniec X wieku Sądecczyzna weszła w skład tworzonego przez Piastów państwa Polskiego. Funkcję zniszczonego grodu w Naszacowicach przejął gród w Podegrodziu...

 

POWSTANIE GMINNEGO OŚRODKA KULTURYW PODEGRODZIU

Z inicjatywy lekarza medycyny Stanisława Grudnia, pracującego w Podegrodziu powstał w 1967 roku Społeczny Komitet Budowy Domu Kultury.

Komitet początkowo rozpoczął działalność od gromadzenia funduszy na budowę. Fundusze zbierano przez dobrowolne opodatkowanie się obywateli na ten cel, urządzanie zabaw oraz przedstawień. W 1967 roku rozpoczęto budowę systemem gospodarczym. Motorem i siłą napędową budowy był Stanisław Grudzień, który nie tylko zainicjował budowę, lecz także na niej pracował i poświęcał jej cały swój wolny czas nadzorując prace, załatwiając zaopatrzenie materiałów, transport a nawet niejednokrotnie finansując z własnych funduszy.

Otwarcie Domu Kultury przewidziano na rok 1974. W tym roku do użytku zostały oddane pomieszczenia biurowe. Jednak ze względu na kłopoty lokalowe do oddanych w Domu Kultury pomieszczeń biurowych wprowadzili się pracownicy administracyjni Urzędu Gminy w Podegrodziu. Dalej w Domu Kultury trwały prace wykończeniowe przy sali widowiskowej.

gok2Prace te ukończono w 1976 roku i z chwilą ich ukończenia powstała instytucja koordynująca działalność kulturalną czyli Gminny Ośrodek Kulturyw Podegrodziu. Decyzją Naczelnika Gminy Podegrodzie z dnia 1 lipca 1976 roku powołano w Podegrodziu Gminny Ośrodek Kultury. Siedzibą GOK stał się wybudowany w czynie społecznym Dom Kultury, a właściwie jedno pomieszczenie biurowe i sala widowiskowa. Działalność kulturalna w gminie datowała się jeszcze z czasówprzedwojennych. GOK stał się więc tylko koordynatorem i opiekunem już istniejącego ruchu kulturalnego i artystycznego.

W roku 1976 działały już następujące zespoły:

  • Regionalny Zespół Pieśni i Tańca "Podegrodzie"
  • Dziecięcy Zespół "Małe Podegrodzie"
  • Teatr Amatorski w Juraszowej,
  • Zespół Muzyczny "Heder"
  • Twórcy ludowi w Rogach, Olszanie, Podegrodziu, Gostwicy
  • Mniejsze grupy artystyczne w Olszanie, Rogach i Podrzeczu.

W Podegrodziu istnieją nadal prowadząc intensywną działalność Gminna Biblioteka Publiczna oraz Muzeum Regionalne, z siedzibą w GOK-u. Muzeum Lachów Sądeckich im. Zofii i Stanisława Chrząstowskich jest największą placówką na Sądecczyźnie, wyrosłą z prywatnej kolekcji. Początek kolekcji datuje się na lata 30. XX wieku. Przy pomocy mieszkańców Podegrodzia i sąsiednich wsi zaczęli gromadzić stroje, hafty, przedmioty codziennego użytku, narzędzia gospodarcze oraz sztukę ludową. W latach 70. zbiór liczył 1400 eksponatów. Scenariusz całej wystawy etnograficznej opracował prof. Roman Reinfuss.

  Stroje Lachów Podegrodzkich W 1981 roku właściciele kolekcji przekazali ją Muzeum Okręgowemu w Nowym Sączu, pod warunkiem, że ekspozycja pozostanie w Podegrodziu. W ten sposób powstała filia Muzeum Okręgowego pod nazwą "Muzeum Lachów Sądeckich w Podegrodziu". Szczególnym momentem w dziejach muzeum był uroczyste nadanie imienia Z. i S. Chrząstowskich w 1991 roku. Od 1976 roku Dom Kultury stał się centrum działalności kulturalno - oświatowej.

Od powstania GOK w Domu Kultury rozpoczęły działalność różnego rodzaju koła zainteresowań:

  • Kółko muzyczne dla dzieci
  • Kółko fotograficzne
  • Kółko plastyczne
  • Klub tenisa stołowego
  • Siłownia

Jasełka w GOK-u

Wszystkie koła zaopatrzono w potrzebny sprzęt i materiały. W roku szkolnym 1977 / 1978 w Domu Kultury działało Koło Baletowe dla dzieci.

W ramach upowszechniania nauki organizowano kursy tańca towarzyskiego dla dzieci i młodzieży, prawa jazdy,kroju i szycia, kursów plastycznych.

Poza działalnością w samym centrum kulturalnym GOK rozszerzał swój zasięg na wsie z terenu gminy, którym w ich działalności kulturalnej potrzebna była pomoc merytoryczna i rzeczowa. I tak istniał stały kontakt i współpraca GOK z teatrem w Juraszowej, zespołami i twórcami ludowymi w całej gminie oraz Klubami Rolnika z gminy. Ponadto GOK posiada Świetlice w obrębie gminy: w Naszacowicach, Podrzeczu i Mokrej Wsi. Prowadzą one także szeroką działalność kulturalno- oświatową.